باب دوم : وقف و ابتدا ، انواع و احكام آن الف - علم وقف و ابتدا : دانستن اينكه در كدام قسمت آيه مىتوان ساكت شد و از كجاى آن مىشود شروع به قرائت كرد ، بيشترين اثر را در بهتر خواندن قرآن كريم دارد . كسىكه با صداى بسيار خوش و همراه با رعايت قواعد تجويدى قرآن را تلاوت كند ، امّا قادر به تشخيص موارد وقف و ابتدا نباشد ، نمىتوان او را قارى كامل و باتجربه به شمار آورد . دانشمندان بزرگ فن قرائت دربارهء اهميّت اين مسئله سخنان ارزنده‌اى گفته‌اند كه لازم است قسمتهاى كوتاهى از آن سخنان را ذكر نماييم . ابو حاتم گفته است : « كسىكه وقف نداند قرآن نمىداند » . هذلى يكى از شيوخ برجستهء قرآنى در كتاب كامل مىنويسد : « وقف زيور تلاوت و زينت قرائت‌كننده و موجب فهم شنونده و فخر داناست و با اين علم فرق دو معناى گوناگون « متناقض و منافى هم » و فرق دو حكم مغاير شناخته مىشود » « 1 » . امّا بهترين و كامل‌ترين جمله دربارهء اهميّت وقف ( كه مسائل ابتدا را نيز در بر دارد ) عبارتى است از حضرت امام على بن ابى طالب عليه السّلام ، كه در اوائل كتاب نقل شد : التّرتيل تجويد الحروف و معرفة الوقوف « 2 » يعنى « ترتيل رعايت تجويد و شناسايى و دقت در محلهاى وقف در قرآن است » . البته اين نكته را نبايد فراموش كرد كه پرداختن به تمامى جوانب علم وقف و ابتدا كه اصطلاحا به آن « ترتيل » گفته مىشود كار آسانى

--> ( 1 ) - معالم الاهتداء ، ص 23 ( 2 ) - النشر ، ج 1 ، ص 209